Vliegvissen op snoek

Paul Blokdijk
Het vliegvissen op snoek is een heel aparte ervaring. Door de bijna gewichtloze grote vlieg of streamer kun je deze heel langzaam door het water laten dansen. Even bewegen en dan weer rust. In het heldere water golft het haar van de streamer als dat van een zeemeermin. Dan is daar de schicht van een snoek, een kolk een woeste ruk en het water spat hoog op. Ze komt altijd onverwachts en plotseling sta je met een kromme hengel en kloppend hart te kijken naar de woeste uithalen van een grote vis. Rustig probeer je de lijn binnen te strippen, je voelt de vis tussen je vingers van je lijnhand en de schokken in je hengelhand. Je hebt je handen vol. De groengeel gevlekte gestroomlijnde torpedo met de grote bek vol scherpe tandjes komt in al haar schoonheid naar de kant, terwijl de soepele vliegenhengel alle schokken opvangt. Heerlijke momenten!

De vis
Snoeken zijn in Europa te vinden van noord Scandinavië tot de Pyreneeën, noord Italië en Oostenrijk, in brakke zeeën (Oostzee, Botnische Golf, in stilstaand en langzaam stromend water. Snoeken houden van planten. Die hebben ze nodig om hun eitjes aan op te hangen en als schuilgebied voor het broed en de jonge vis. Maar grote snoek, vanaf zo'n 70 cm lang, zoekt het open water op. Vooral de boven water uitgroeiende planten, zoals lisdodden, biezen en riet zijn belangrijk, omdat die er in het vroege voorjaar nog zijn. Snoek paait hier vroeg: van half maart in onze omgeving, tot in juli in noord Scandinavië. Vanaf een lengte van 7 cm eet de snoek vis en naarmate ze groter wordt ook kikkers, kuikens van watervogels, muizen, etc. Als er weinig vis is te vinden eet ze ook insectenlarven, ze worden soms ook op kleine nimfen gevangen. Snoeken verplaatsen zich weinig, meestal blijven ze binnen een straal van ongeveer 200 m. Binnen dat gebied zijn ze veilig, omdat snoeken die elkaar kennen elkaar met rust laten. Vooral in de winter kunnen de snoeken heel dicht op elkaar liggen, daar waar de voorns zich hebben verzameld. Snoeken hebben een bovenstandige bek en hun ogen liggen zo dat ze goed naar boven kunnen kijken. Dat betekent dat je boven de snoek moet vissen: dus nooit te diep! Snoek jaagt vanuit een hinderlaag. Ze zoekt een plek waar ontdekking door de zijstreepsensoren van de prooivissen moeilijk is: tussen de waterplanten, in een kuil, tussen wortels en takken. Vandaar schiet ze op de prooi af. Dat zijn dan ook de plekken waar je je streamer langs moet laten dansen.

Uitrusting
Het werpgewicht van de benodigde vliegenhengel is afhankelijk van de streamer. Zeer grote streamers, boven de 25 cm, vragen om een AFTMA 9 of 10 hengel. Die streamers zuigen zo veel water op, dat ze heel zwaar worden en alleen door een zware lijn te gebruiken nog goed te mannen zijn. Misschien is een spinhengel dan wel een betere keuze. Streamers van 10 tot 20 cm lang kun je met een AFTMA 8 lijn de baas, en kleine streamers, tot 6 cm lang, met een AFTMA 4 of 5 hengel. Het werpen van een streamer vraagt om enige oefening. Door de grotere luchtweerstand van de streamer vertraagt de lijn sterk, zodat de pauzes tussen de worpen langer moeten zijn. Door het toepassen van de dubbele strip tijdens die valse worpen kan de lijn extra snelheid worden gegeven, maar dat vraagt wel om meer oefening. Afhankelijk van de diepte van het water worden andere lijnen gebruikt: Tot 80 cm diep: drijvende lijnen met 2 tot 2,5 meter lange leaders, tip 0,22 tot 0,25 mm dik. Tussen de 80 en 150 cm: intermediate (langzaam zinkende) lijnen, leader 1 m lang Dieper dan 150 cm: zinkende lijnen, leader 50 tot 75 cm lang. Een stalen snoekstangetje of draad van minstens 15 cm lang is noodzakelijk. Verder kan een flink landingsnet handig zijn, afhankelijk van de oever waarop je vist en de angst die je hebt voor de tanden van de snoek.

Vliegen
Snoek grijpt de meeste vissen van opzij aan, vanaf de bek gezien net voor de rugvin. Dat betekent dat de haakbocht van de streamer op een derde van de lengte daarvan moet zitten. Een flinke staart of vleugels die ver achter de haakbocht uitsteken, moeten de haakkans vergroten. Neem een dunne haak met een wijde haakbocht, zoals bijvoorbeeld de Tiemco 8089 heeft. Knijp de weerhaak plat, want wie neemt tegenwoordig nog snoek mee? Streamers worden veel met bucktail gebonden; dat wordt heel soepel als het nat wordt en zend goede trillingen uit. Snoek gebruikt bij zijn schot naar de prooivis alleen de laatste 20 cm zijn ogen, daarvoor gaat ze volledig af op haar zijstreepsensoren. Kleuren zijn dan ook voor de snoek niet zo belangrijk, hoewel veel vissers het daar niet mee eens zijn. Ze zijn dus heel belangrijk voor de visser! Streamers met een lange smalle reep konijnenbont als vleugel kunnen ook effectief zijn: dat beweegt als een vis achter de haak aan. Voor kleinere streamers is het haar van de poolvos erg geschikt, dat is korter en dunner dan bucktail en in vele kleuren te krijgen. Ook drijvende streamers, zoals de Dahlbergstreamer met het in model geknipte hertenharenkopje, worden gebruikt, speciaal in heel ondiep of sterk begroeid water. Heel veel verschillende creaties in de meest fantastische kleuren en van de onwaarschijnlijkste kerstversieringmaterialen worden ingezet en met succes. Zoek wel bij het lijngewicht een passende haak en bedenk dat hoe meer spul je daarop bindt, hoe zwaarder de vlieg wordt en hoe lastiger die te werpen is: AFTMA 4 of 5: haak 8 tot 10, langstelig AFTMA 6 of 7: haak 1 tot 6, langstelig AFTMA 8 of 9: haak 6/0 tot 1/0 AFTMA 9 of 10: haak 9/0 tot 7/0

Vistacktiek
In de zomer verspreidt de snoek zich, omdat ook de voorn zich verspreidt. De kleinere snoek, tot ongeveer 50 cm, jaagt en schuilt tussen de waterplanten en is dan lastig te vangen. Je streamer wordt al snel een plantenschraper. Snoeken van 50 tot 65 cm lang houden zich wat meer op aan de rand van de waterplanten en dat is een leuke uitdaging voor de kleine streamer en de lichte hengel. Werp met een drijvende lijn de streamer naar de plantenrand, laat die even zinken en strip dan met rukjes van 10 tot 15 cm de lijn binnen. Varieer de snelheid van heel langzaam tot redelijk snel. Wees daarbij niet te benauwd voor je hengel; zolang je de snoek niet uit het water wilt tillen kun je met een lichte hengel goed snoeken drillen. Ze loopt niet veel verder weg als vijf, zes meter en na een paar minuten geeft ze de strijd wel op. De grote snoek zoekt het zomer en winter op dieper water, meestal tussen de 4 tot 9 meter diep. Gebruik de grootste streamer (boven de 25 cm lang) en de zwaarste hengel (AFTMA 9 of 10) met een intermediate lijn. Vis over de diepe plekken alsof je een jerkbait vist. Volgens Ad Swier zullen snoeken van boven de meter je deel worden. Een (belly)boot met een dieptemeter zijn dan wel handig! Wil je een wat lichtere hengel gebruiken (AFTMA 7 of 8) met een streamer tussen de 10 en 20 cm lang, neem dan een zinkende lijn, zodat je wat meer in de buurt van de vis komt.
In de winter trekt ook de kleinere snoek naar de verzamelde voorns toe. Nu liggen die scholen ook niet vastgespijkerd, zodat zoeken aan de orde blijft. Maar dan ligt de snoek nog steeds in de dekking en zul je langs die plekken moeten vissen. Naarmate het kouder wordt zakken de waterplanten verder weg en ga ik op wat dieper water vissen met zinkende lijnen. Een wat grotere streamer voor een AFTMA 6 of 8 lijn is dan aan te bevelen, maar soms doen ook de kleinere streamertjes het wonderlijk goed. Onder bruggen, langs lisdodden en rietveldjes en over diepe kuilen wordt de streamer gestript totdat de gele schicht, de draaikolk of de ruk komt. In het voorjaar is het snoekseizoen gesloten; van 1 maart tot 1 juli, dus dat kunnen we overslaan. In het najaar ga ik langzaam over van de kleine streamertjes naar de grotere, afhankelijk van het weer en het gedrag van de voorn. Zolang die nog in het oppervlak dartelen, gebruik ik de kleine streamertjes, omdat ik graag met een licht hengeltje vis. Maar grotere streamers vangen dan al zeker zo goed.
Ga er eens op uit in najaar en winter, als de mistige nevels over de weilanden hangt, de stilte van de winter in de polder heerst. Voel de kou aan je vingers knagen en werp en strip je streamer langs de pollen, de bruggetjes, de kruisingen van de sloten, totdat de wereld zich versmalt tot de kolk, de zware ruk, de spetters: Snoek!

Vrouwen vissen geduldiger
(Uittreksel van een bericht in het Noord-Hollands dagblad van 28 november 2006)

Mannen lijken de alleenheerschappij over de hengel kwijt te raken. In razend tempo veroveren vrouwen de visstekken gehuld in trendy kleding en vernuftige attributen.
Sportvissen wint razend snel aan populariteit onder de vrouwen. Hun aantal is opgelopen tot 550.000, en verdubbeling ten opzichte van het jaar 2000. Een opmerkelijke stijging, vindt ook Sportvisserij Nederland. Ook het percentage vrouwelijke deelnemers in de top van de competities voor de jeugd neemt snel toe: Inmiddels is een kwart vrouw.
Om de ontwikkeling te stimuleren is besloten een vrouwenteam op te richten dat volgend jaar (2007) meedoet aan grote officiële wedstrijden en het WK 2009 in eigenland.

Welk lokaas heeft deze mannensport ontdekt om vrouwen te verleiden?

Door de hippe outfit en trendy designhengels is de drempel verdwenen, vermoedt Sportvisserij Nederland. Bovendien neemt het aantal disciplines in de vissport toe zoals zee-, kunstaas-, karper- en vliegvissen.
Vliegvissen heeft iets mystieks, aldus Sportvisserij. Het beeld van vissen in een kabbelende beek werkt als een magneet. Je hebt er weinig spullen voor nodig, die ook nog licht zijn. Het wordt een mobiele sport, aantrekkelijk voor de vrouw.

Sommigen denken dat het komt door een veranderde tijdgeest omdat er in hengelsport zaken nauwelijks speciale kleding is voor vrouwen. Anderen zijn van mening dat vrouwen steeds meer krijgen te vertellen en dat ze hun vrije tijd willen doorbrengen met hun man. “Vissen wordt meer en meer een uitje” en de tijd van de zonderling die in zijn eentje uren naar het water staat te turen lijkt voorbij.

Maar wat de reden ook moge zijn, de opkomst van vrouwen is goed voor de hengelsport. Sportvisserij Nederland wijst op de typisch vrouwelijke kenmerken die het competitie element bij het vissen versterken. Mogelijk heeft de vrouw een streepje voor door het oog voor detail en ze zijn geduldiger.
Mannen hebben weer meer fysieke kracht. Dit alles maakt de gemengde competitie spannender.

Echter, we moeten ervoor waken dat het geen strijd der seksen wordt!!